Kigali

Ibimenyetso 10 utaruzi bizagucira amarenga y’indwara ya kanseri

Opinion   Yanditwe na: 20 April 2017 Yasuwe: 6623 0

Kanseri ni indwara isaba kuvurwa hakiri kare kuko iyo itinze yica, kandi ikaba nta rukingo igira.

Ibi ni bimwe mu bimenyetso bica amarenga y’uko umuntu ashobora kuba ayirwaye akagana kwa muganga hakiri amahirwe yo kumutabara.

1.Inkorora idakira

Hari abarwara inkorora ntikire bakayishakira impamvu zitari zo zayiteye nko kuvuga ko yatewe n’ihinduka ry’ikirere. Nyamara ubushakashatsi bwakozwe n’ikigo cyita ku ndwara za kanseri cyo mu Bwongereza, bwagaragaje ko ½ cy’abantu bakuru barwaye inkorora idakira bagaragayeho kanseri . “ By’umwihariko inkorora irimo amaraso ikwiye kwitonderwa,kuko ishobora kuba ikimenyetso cya kanseri yo mu bihaha

2.Kwituma bidasanzwe

Impuguke mu buvuzi bwa kanseri Barthélemy Bevers avuga ko impinduka mu cyane bitari bisanzwe cyangwa kugira umusarane wahindutse bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri y’urura runini.
“ iyo umusarane wabaye mwinshi bidasanzwe haba hari ikibazo mu mara, ni ngombwa kwihutira kwa muganga”.

3.Inkari zihindagurika

“ […] Niba ufite inkari zirimo amaraso, bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri yo mu ruhago cyangwa mu mpyiko cyangwa ikibazo cy’indwara isanzwe yo mu miyoboro y’inkari. Ni byiza kwihutira kwa muganga”.

4.Ububabare bwa hato na hato kandi budafite inkomoko

Kubabara mu kiziba cy’inda ku bagore bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri y’inkondo y;umura

“ Kugira kenshi ububare si ikimenyetso cya kanseri, ariko iyo ubabare budashira ni ibyo kwitondera: kuribwa umutwe udashira no kubabara mu gatuza bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri y’ibihaha kimwe n’uko kubabara mu nda bishobora kuba ari ikimenyetso cya kanseri y’umura ku bagore ”.

5.Guhinduka k’uruhu

Mu gihe umuntu abona uruhu rwe rugenda ruhinduka, ni byiza kwihutira kwa muganga w’uruhu, kuko bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri y’uruhu.

6.Igisebe kidakira

Niba ufite igisebe kidakira cyangwa gikira kikagaruka, ihutire kujya kwa muganga mu maguru mashya, kuko cyagombye gukurikiranwa bidatinze.

7.Kuva amaraso mu gitsina bitunguranye

Kuva amaraso bitari ukujya mu mihango bya buri kwezi ni ikintu cyo kwitonderwa, kuko bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri y’inkondo y’umura, mu gihe ku bagabo bishobora kuba ikimenyetso cya kanseri ya porositate.

8.Kunanuka mu buryo budasobanutse

Kunanuka byizanye nta ruhare na ruto ubigizemo bishobora kuba ikimenyetso gikomeye cy’uburwayi bukomeye, urugero nk’ikibyimba cyo ku bwonko. Ni byiza kwihutira kwa muganga mu gihe uri guta ibiro.

9.Igishyuti cyangwa kubyimbagatana byizanye

Igihe cyose umuntu agize igishyuti ni byiza kwihutira kwa muganga, kuko bishoboka ko cyaba ari ikimenyetso cya kanseri yibasira ingirangingo zo ku ruhu. “ nk’urugero akabyimba mu gatuza gakunda kuba ikimenyetso cya kanseri y’ibere.

10.Kutabasha kumira

Abashakashatsi bavuga ko kutabasha kumira ibiribwa runaka bikwiye kwitonderwa kuko ari kimwe mu bimenyetso bya kanseri y’ijosi cyangwa umuhogo. Akaba ari byiza kwivuza mu gihe umuntu afite icyo kibazo.

Martin MUNEZERO

Ibitecyerezo

  • Amategeko n'amabwiriza birkurikizwa


Inzindi nkuru

Ihere ijisho uko ibyamamare/kazi bitandukanye byo mu Rwanda byitabiriye...

Ihere ijisho uko ibyamamare byo mu Rwanda byari mu barenga miliyoni...
4 August 2017 Yasuwe: 2529 0

Wari uzi impamvu amabere y’abagore atangana?Wari uzi uko yongerwa cyangwa...

Ubusanzwe imikurire y’umukobwa iyo ageze mu bwangavu, inazamo kwiyongera...
3 August 2017 Yasuwe: 1306 0

Ikiraro cyo mu kirere kirekire cyane ku isi cyatangiye kugendwaho(AMAFOTO+VIDEO)

Ikiraro gifite uburebure bukabakaba metero 500 z’uburebure, bikaba kandi...
1 August 2017 Yasuwe: 2511 0

Irebere amafoto yavugishije benshi yaranze imyiyereko yo kwishimira...

Ku itariki ya 30 mu mujyi wa Los Angeles, muri leta ya California habereye...
1 August 2017 Yasuwe: 3047 0

Amafoto13 asekeje yashyizwe hanze mu bihe bitandukanye ya Barafinda

Barafinda Sekikubo Fred ni umugabo w’imyaka 47 wamenyekanye ubwo yajyanaga...
25 July 2017 Yasuwe: 8361 1

URWENYA:Umupasiteri mu rusengero ati "Imyaka myiza y’ubuzima ni iyo namaze...

IFOTO:Internet Ni kenshi twumvise inkuru za ba pasiteri zitandukanye,...
25 July 2017 Yasuwe: 1976 0