skol

EAC : Ibihugu bitarasinya amasezerano ya EPA bishobora guhagarikirwa inkunga

Yanditswe: Saturday 24, Dec 2016

Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU) ushobora guhagarika inkunga wageneraga ibihugu byo mu Muryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC) byanze gushyira umukono ku masezerano y’ubufatanye mu by’ubucuruzi hagati y’iyi miryango (EPA).
Tanzania, Uganda ndetse n’u Burundi ni bimwe mu bihugu byagaragaje imbaraga nke mu isinywa ry’aya masezerano ndetse bikaba bishobora no kugirwaho ingaruka n’uyu mwanzuro.
Amasezerano ya EPA afatwa nk’azoroshya ubucuruzi n’ubufatanye mu iterambere hagati ya EAC na (…)

Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi (EU) ushobora guhagarika inkunga wageneraga ibihugu byo mu Muryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC) byanze gushyira umukono ku masezerano y’ubufatanye mu by’ubucuruzi hagati y’iyi miryango (EPA).

Tanzania, Uganda ndetse n’u Burundi ni bimwe mu bihugu byagaragaje imbaraga nke mu isinywa ry’aya masezerano ndetse bikaba bishobora no kugirwaho ingaruka n’uyu mwanzuro.

Amasezerano ya EPA afatwa nk’azoroshya ubucuruzi n’ubufatanye mu iterambere hagati ya EAC na EU, harimo no gukuraho imisoro ku bicuruzwa bikorerwa mu bihugu bigize iyo miryango yombi.

Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango uhuza ibihugu bya Afurika, Caraïbes na Pacific ( African Caribbean and Pacific Group of states -ACP), Patrick Gomes, yatangaje ko ubufasha buhabwa ibihugu bikennye bugomba guhera ku byashyize umukono kuri aya masezerano mu by’ubucuruzi.

Ati “Ukuri guhari ni uko Tanzania, Uganda n’u Burundi, bikomeje kugenda biguru ntege mu gusinya aya masezerano, bishobora kugirwaho ingaruka zo guhagarikirwa inkunga bigenerwa na EU.”

Ibi yabitangaje ubwo yitabiraga Inama ya 32 yahuje ACP ndetse na EU yabereye i Nairobi ku wa Gatatu.

The New Times itangaza ko kuvuga EU izahagarika inkunga yageneraga ibi bihugu ari uburyo bwo kubyotsa igitutu kugira ngo bishyire umukono kuri aya masezerano.

Ati “ EPA ntabwo ari inzira yo korohereza u Burayi gukora ubucuruzi, ahubwo ni n’uburyo bwo gufasha ibihugu bikiri mu nzira y’amajyambere kubona inkunga.”

Gomes yabitangaje nyuma y’uko EU yari imaze gufungura ishami ryayo ryigenga muri Kenya rizafasha mu isinywa ry’aya masezerano yaganiriweho n’ibihugu bitanu byo muri EAC.

Perezida w’Inteko Ishinga Amategeko muri EU, Louis Michel, yatangaje ko ibisobanuro byatanzwe na Tanzania ndetse n’ibindi bihugu byo muri EAC ku mpamvu zo gutinda gusinya aya masezerano nta shingiro bifite.

Michel atangaza ko yizeye ko Kenya izafasha ibindi bihugu by’ibituranyi kubyumvisha ko bigomba gutera intambwe yihuse mu isinywa ry’aya masezerano.

ACP igizwe n’ibihugu 79 birimo ibyo muri Afurika, Caraïbes na Pacific byamaze gushyira umukono ku masezerano y’i Cotonou, azwi nka “ACP-EC Partnership Agreement” ahuza ubucuruzi bw’ibi bihugu n’Umuryango w’Ubumwe bw’u Burayi.

ACP yasabye EU korohereza Kenya igasinya aya masezerano ya EPA mu buryo bwihariye, mu gihe ibihugu byo muri EAC byaba bikomeje gutsemba burundu ku gushyira umukono.

Amasezerano ya EPA yarangije kuganirwaho mu Ukwakira 2014 ariko kuyashyiraho umukono biragorana, nyuma y’uko u Bwongereza bwivanye muri EU, aho Uganda na Tanzania byasabaga ko yongera kuganirwaho kuko isoko ryaganiriweho mbere ryari rihindutse.

Minisitiri Francois Kanimba uyobora MINEACOM muri Nzeli yshyize umukono kuri aya masezerano ya EPA

U Rwanda na Kenya bayasinye muri Nzeri mu muhango wabereye i Bruxelles mu Bubiligi, mu gihe hari ibihugu byo mu Karere ka Afurika y’u Burasirazuba bitarumva neza iyo mikoranire.

Kenya yo ikeneye cyane ko ayo masezerano ashyirwaho umukono kugira ngo ibashe kugeza ibicuruzwa byayo ku isoko ry’i Burayi itatswe imisoro, ariko Tanzania ishimangira ko nta nyungu EPA izazanira EAC ahubwo izaha isoko rigari ibihugu byo muri EU bifite inganda zateye imbere, ibicuruzwa byabo bikiharira amasoko yo mu karere.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Who are you?

Amategeko n'amabwiriza birkurikizwa