Abadepite bo ku rwego rw’igihugu batowe baturutse mu Ntara iya Kivu y’Amajyaruguru na Ituri bahisemo gusohoka imirimo y’inteko itarangiye mu rwego rwo kwereka bagenzi babo ko batitaye ku bwicanyi n’intambara bibera mu duce batorewemo.
Byabaye kuri uyu wa Gatandatu, tariki ya 13 Kamena, 2026 ubwo aba badepite bafashe umwanzuro wo guhagarika ibikorwa byabo mu Nteko ishinga amategeko, bamagana ubushake buke bwa politiki mu gusuzuma umusaruro w’icyemezo cya Perezida Felix Tshisekedi cyo gushyira mu bihe bidasanzwe Kivu ya Ruguru na Ituri zikayoborwa n’igisirikare mu byiswe “Etat de Siege” kuva mu mwaka wa 2021.
Imirimo y’Inteko yaberaga mu muhezo, mu nama idasanzwe yarimo ba Minisitiri w’Ubutegetsi bw’igihugu, Minisitiri w’Ingabo, na Minisitiri w’ubutabera biga kuri kiriya kibazo cyo kuyobora Gisirikare ziriya ntara.
Abadepite baturuka muri Kivu ya Ruguru na Ituri bavuye mu cyumba cy’inama barasohoka mu rwego rwo kwigaragambya bagaragaza ko kiriya kibazo kitagibwaho impaka.
Radio Okapi ivuga ko Furaha Uma Daniel watorewe mu Ntara ya Ituri ahitwa Mahagi na mugenzi we Safari Nganizi Jacques, watorewe muri Masisi mu Ntara ya Kivu ya Ruguru, banenze imyitwarire ya bagenzi babo bava mu zindi Ntara.
Furaha Uma Daniel yagize ati: “Turi hano kugira ngo tugaragaze akababaro ku myitwarire ya bagenzi bacu bo mu zindi Ntara bananiwe kumva uburemere bw’ibibera mu Burasirazuba.”
Yavuze ko nta mpaka zifatika zigibwa ku kibazo cy’umutekano muke, avuga cyane ku Ntambara iri mu Burasirazuba bwa Congo aho “ashinja u Rwanda gutera Congo”, gusa ibi birego u Rwanda rwagiye rubihakana.
Ikindi kibazo ngo ni icya ADF ikomeza kwica inzirakarengane mu turere twinshi two mu Ntara ya Ituri cyane cyane i Beni, Mambasa, na Irumu.
Ati: “Niba aba baturage barimbuwe, ni nde uzadutora? Nyuma yabyose se ni nde tuzajya kubwira duhagarariye?”
Depite Jacques Safari Nganizi yagaragaje ko yagiye akurikirana uko ibintu byagenze nyuma yo gushyiraho ibihe bidasanzwe muri Kivu ya Ruguru na Ituri, ndetse ngo kuva igihe gishize abadepite bagiye bifuza ko habaho impaka zijyanye na byo ariko ntizaba.
Yabisobanuye agira ati: “Kuva mu 2021, umwaka Perezida wa Repubulika yatangaje ko igihugu kigoswe, twasabye impaka mu Nteko ishinga amategeko kugira ngo tuyisuzume, ariko twasanze izo mpaka zidashobora kuba ku mugaragaro.”
Umudepite yavuze ko yatunguwe cyane cyane n’icyemezo cyafashwe mu nama yo mu muhezo.
Yongeyeho ati: “Twababajwe cyane no kubona ko bagenzi bacu batoye icyifuzo cyo guhagarika impaka igihe twari mu nama.”
Ku bwe, iki cyemezo kije nubwo ikibazo cy’umutekano gikomeje kuba ingorabahizi mu bice byinshi by’Uburasirazuba.
Ati: “Ifasi ya Beni, intara yose ya Kivu y’Amajyaruguru, ndetse na Ituri, yugarijwe n’umutekano muke. ADF irimo kwica abantu i Beni. Mu minsi ibiri ishize, bateye umujyi”.
Jacques Safari Nganizi yamaganye kandi icyo yise ko kutita ku bayobozi bamwe batowe bahanganye n’uburemere bw’ikibazo.
Yagaragaje ko biriya biganiro bifuje ko byaba mu ruhame ariko ngo ntibyigeze byemerwa.
Kuva ziriya ntara zashyirwa mu bihe bidasanzwe zikayoborwa n’Abasirikare n’ubundi nta cyahindutse ibitero bya AFC/M23 byakajije umurego binafata Umujyi wa Goma, mu gihe umutwe wa ADF na wo wakajije ibitero byica abasivile.
Mu gihe muri Repubulika ya Demokarasi ya Congo hari impaka zo guhindura itegeko nshinga, abanyepolitiki ntibumva ibintu kimwe uburyo Referandumu izaba mu gihugu hose uretse mu Ntara za Kivu ya Ruguru na Kivu y’Amajyepfo igice kinini cyazo kigenzurwa na AFC/M23.
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *