Hagaragajwe igitiza umurindi ihohotera mu miryango yo mu Mujyi wa Kigali
Yanditswe: Thursday 04, Dec 2025
Guhishira, kwimana amakuru, ubuharike, ubusinzi, kutagira umwanya w’umuryango no kutita ku nshingano, ni bimwe mu byagaragajwe n’Abayobozi b’Imidugudu mu Mujyi wa Kigali nk’ibitiza umurindi ihohotera kandi ibyo biganisha kuri gatanya n’isenyuka ry’imiryango.
Ni ibyagarutsweho kuri uyu wa 03 Ukuboza 2025, mu biganiro Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango/MIGEPROF yagiranye n’abo bayobozi, byibanze ku kwimakaza ihame ry’uburinganire n’ubwuzuzanye, kurwanya ihohotera rishingiye ku gitsina no kubaka imiyoborere ishingiye ku kubaha uburenganzira.
Raporo y’Urwego rw’Ubucamanza yerekanye ko mu mwaka wa 2024/25 haburanishijwe imanza 2.674 z’abashakanye basaba gatanya, zivuye ku manza 2.833 mu mwaka wari wabanje.
Abo bayobozi bagaragaje ko hari bamwe mu bo bayobora bakorerwa ihohotera bakinumira kubwo banga kwiteza rubanda, abandi bagahishirana cyangwa bamwe mu bayobozi ntibatange amakuru bitewe n’umubano wihariye bafitanye n’abahohotera.
Nkurunziza Theogen, uyobora Umudugudu wa Gasagara, mu Murenge wa Gikomero mu Karere ka Gasabo, yagize ati: ”Ubusinzi, kutumvikana ku mitungo ni bimwe mu byongera amakimbirane aganisha kuri gatanya.”
Mukabaranga Marcelin, uyobora Umudugudu wa Buhoro mu Murenge wa Nyakabanda, Akarere ka Nyarugenge, na we ati: “Akenshi abagore bahisha amakuru y’ibibera mu muryango. Ugasanga arahohoterwa buri gihe ariko agaceceka kubera gutinya ko abantu bamwota cyangwa bakamuseka.”
Bagaragaje kandi ko zimwe mu ngo bigaragara ko zishoboye na zo usanga zirimo ihohotera ryabavirishengura umutima, irishingiye ku mitungo, iribabaza umubiri ariko bakabihisha ndetse bikazamenyekana nta garuriro.
Abo bayobozi bavuga ko uruhare rwabo ari ingenzi mu kuvuguta umuti w’ibibazo byugarije umuryango, kuko ari bo babana na wo bya hafi.
Bemeza ko ibyo bibazo bizakemuka binyuze mu kwegera imiryango bakamenya uko ibayeho, guhurira mu kagoroba k’umuryango, ibiganiro no kumenyesha inzego zo hejuru mu gihe ibibazo byananiranye hakaba hakumirwa icyaha kitaraba.
Ingabire Donatha, Uyobora Umudugudu wa Gasagara, mu Murenge wa Rusororo ho mu Karere ka Gasabo, yagize ati: “Dushyize imbaraga mu kumenya amakuru y’ingo tuyoboye kandi Umugoroba w’Umuryango ukitabirwa ibyo bibazo bikaganirwaho hari ibibazo bimwe byakemuka.”
Banenze bamwe muri bagenzi babo bahishira abakora ihohotera bagaragaza ko imyitwarire nk’iyo idakwiye kuko ari bo nkingi ya mwamba mu gukemura ibibazo byugarije umuryango.
Biyemeje ko bagiye guhuza imbaraga n’abandi bayobozi b’Inzego z’ibanze barimo Inshuti z’Umuryango, Abajyanama b’Ubuzima n’abandi bakora muri za Komite Nyobozi ariko banasaba abaturage gutangira amakuru ku gihe mu rwego rwo gutabara Umuryango Nyarwanda.
Minisiteri y’Uburinganire n’Iterambere ry’Umuryango (MIGEPROF) yanenze bamwe mu bayobozi bafite imyitwarire nk’iyo ivuga ko na bo ari abafatanyacyaha, isaba abakora mu Nzego z’Ibanze uruhare mu kubaka umuryango uzira ihohotera.
Minisitiri wa MIGEPROF, Uwimana Consolée, yasabye abo bayobozi kwita ku nshingano bagakusanya imibare ijyanye n’imibereho rusange y’abaturage ndetse bakayashyikiriza inzego zibakuriye.
Yagaragaje ko abayobozi b’Inzego z’ibanze ari bo babana n’abaturage bya hafi ari na yo mpamvu bakwiye kuba bazi ibibera mu ngo byaba ari ibibazo bigashakirwa umuti mu maguru mashya.
Yagize ati: ”Abayobozi b’Umudugudu ni aba mbere begereye umuturage kuko ni bo bamenya ngo yaraye ate, yiriwe ate… nibo bakwiye no kuba bamenya ibibazo byabo umunsi ku wundi. Turabifuzaho kubanza kumva icyo ihohotera ari cyo, ariko noneho bakagira n’uruhare mu kubigaragaza kuko iyo habayeho guceceka atabyumva ashobora no kubihishira atabizi.”
Ihohotera rikorerwa mu ngo ni kimwe mu bisenya umuryango ndetse imibare ya 2023/24 igaragaza ko mu manza mbonezamubano zakiriwe n’inkiko zingana 25.481, iziza ku isonga ari izirebana no gutandukana burundu kw’abashakanye kuko zigize dosiye 2.833.
Mu mwaka wa 2019, imiryango 8.941 yemerewe n’inkiko gutandukana mu 2020, inkiko zakiriye ibirego 3.213, ndetse Raporo y’Urwego rw’Ubucamanza ya 2021/22, yagaragaje ko ikibazo cyari cyiganje kuruta ibindi mu manza mbonezamubano ari ugutandukana burundu kw’abashakanye aho muri uwo mwaka abatandukanye ari 3.322.
Abayobozi b’Imidugudu yo mu Mujyi wa Kigali biyemeje guhangana n’ibibazo by’ihohotera bisenya ingo



Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *