Abanye-Congo bahungiye i Burundi bagizwe ingwate za politiki y’inda
Yanditswe: Monday 23, Feb 2026
Impunzi z’Abanye-Congo zahungiye mu Burundi, ziturutse mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, zirarira ayo kwarika kubera ubuzima bushaririye zibayemo mu nkambi, zikavuga ko zangiwe gusubira iwabo kubera politiki y’inda.
Mu Burundi hari impunzi z’Abanye-Congo zirenga ibihumbi 70, nyuma y’uko mu Ukuboza 2025 abarenga 90.000 bahunze imirwano yabereye ahanini mu nkengero za Uvira, Luvungi n’ahandi.
Ubwo imirwano yahagararaga tariki ya 9 Ukuboza, impunzi nyinshi z’Abanye-Congo zashatse gutaha, ariko Leta y’u Burundi irabyanga, ifunga zimwe muri zo, inateguza ko izazimurira mu nkambi za kure y’umupaka.
Ubutegetsi bw’u Burundi bwahise bufata icyemezo cyo kwimura impunzi zari mu nkambi y’agateganyo ya Cishemeri no mu bindi bice, zikajyanwa mu nkambi ya Busuma, mu Ruyigi.
Iki cyemezo gikarishye cyashyizwe mu bikorwa nyuma y’uko zimwe mu mpunzi ziyemeje gusubira iwabo zinyuze mu ruzi rwa Ruzizi ruzwi kubamo imvubu n’ingona nyinshi.
Mu nkambi y’agateganyo ya Cishemere mu Cibitoki hasigaye impunzi zigera ku 8.500, zivuga ko zibayeho uko umwanzi ashaka, kuko zifungiranye ahantu hazengurukijwe amabati.
Imbere mu nkambi hashinzwemo za burende (amahema) n’utuzu tw’utururi tw’ibyatsi izo mpunzi ziyubakiye kubera kubura umwanya mu bibandahori byo kuraramo mu kivunge.
Nta mashuri abana bigiramo; birirwa bazerera, kandi n’inzara ibasonga. Abakuze nabo birirwa bifumbereje, bategereje ko hari umugiraneza wabagoboka.
Umwe mu Banye-Congo uri muri iyo nkambi y’agateganyo, uba mu kazu yasakaje amashashi, aherutse kubwira BBC ko iyo imvura iguye, we n’abana be batanu banyagirwa nk’inkoko.
Ati: “Ubuzima tubayemo ni bubi cyane. Inda zo mu myenda ziraturembeje kubera isuku nke dufite, kuko tuguma mu mwenda umwe kuva tuvuye iwacu.”
Undi wahunze ava ahitwa i Lubarika avuga ko muri iyo nkambi babayeho nk’imfungwa, kuko batemerewe gusohoka.
Avuga ko hari impunzi zigirwa inama yo kwiyahura mu ruzi rwa Ruzizi aho gusubira muri RDC, kuko ngo imipaka ya Gatumba na Vugizo idateze gufungurwa vuba.
Bamwe muri izi mpunzi bavuga ko bafite uburenganzira busesuye bwo gusubira iwabo, kuko babonye ko umutekano wagarutse mu bice baturutsemo kandi ko u Burundi bugomba kubyubahiriza.
Mu cyumweru gishize, Komiseri muri EU, ushinzwe uburinganire, kwitegura no guhangana n’ibibazo, Hadja Lahbib, yasuye inkambi ya Cishemeri atanga miliyoni 4 z’amayero yo kuzigoboka.
Impunzi zajyanywe mu nkambi ya Busuma ziherutse kwandikira ibaruwa Perezida Varisito Ndayishimiye, zimusaba guhabwa inzira yo gusubira iwabo aho gupfira mu nkambi.
Chauvineau Mugwengezo, umuyobozi w’ishyaka UPD-Zigamibanga ritavuga rumwe n’ubutegetsi buriho mu Burundi, ashinja Perezida Varisito Ndayishimiye gufata izo mpunzi bugwate.
Yabwiye Tele Renaissance ko Perezida w’u Burundi agamije kwereka amahanga ko ari umunyepuhwe, ariko ku rundi ruhande yarohereje ingabo gufatanya na Tshisekedi kwica Abanye-Congo bo mu bwoko bw’Abatutsi.
Mugwengezo avuga ko abikora agamije gusahura Congo, kuko buri musirikare yohereje kurwana na M23 buri kwezi amubonaho ibihumbi 5$, ndetse agahabwa n’imfashanyo yo kwita ku mpunzi, akayirigisa.
Ati: “Turasaba ko yarekura impunzi z’Abanye-Congo ziri gupfira mu nkambi.”
Kuva mu Ukuboza 2025, impunzi z’Abanye-Congo zirenga 100 zapfiriye mu Burundi, zizize inzara n’indwara ziterwa n’umwanda nka kolera.
AFC/M23 ntihwema gusaba Leta y’u Burundi gufungura imipaka kugira ngo impunzi z’Abanye-Congo zitahe, ariko yakomeje kwinangira, nyamara ubuzima bwazo bukomeje kuzamba.
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *