Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, yazamuye abasirikare bane icyarimwe abaha ipeti rya Général Major, icyemezo cyakuruye ibitekerezo bitandukanye ku miterere y’igisirikare cy’u Burundi n’icyo bishobora gusobanura mu rwego rw’umutekano n’imiyoborere y’ingabo.
Abazamuwe ni Elie Ndizigiye uzwi nka Muzinga, usanzwe ari Umugaba wungirije w’Ingabo zirwanira ku Butaka; Venant Bibonimana uyobora Ingabo zirwanira mu Mazi; Hermalas Ndabarinze uyobora Ingabo zirwanira mu Kirere; ndetse na Gregoire Ndorarigonya usanzwe ari Umugenzuzi Mukuru muri Minisiteri y’Ingabo.
Ni iki bisobanura?
Kuzamurwa kw’aba basirikare bane icyarimwe bishobora gusobanurwa mu buryo butandukanye.
Icya mbere, ni uburyo bwo gushimangira ubuyobozi bukuru bw’ingabo. Abazamuwe bose bari basanzwe bafite inshingano zikomeye mu nzego zitandukanye z’igisirikare, bityo kubaha ipeti rya Général Major bishobora kuba ari ukongera ububasha n’icyubahiro bihabwa abayobozi b’izo nzego.
Icya kabiri, bishobora kuba ari ikimenyetso cy’uko ubuyobozi bw’u Burundi bushaka guha imbaraga amashami yose y’igisirikare mu gihe igihugu gikomeje guhura n’ibibazo by’umutekano haba ku mipaka no mu bufatanye bwa gisirikare n’ibindi bihugu byo mu karere.
Icya gatatu, kuzamura abayobozi b’Ingabo zirwanira ku Butaka, izo mu Mazi n’izo mu Kirere icyarimwe byerekana ko ubuyobozi bushaka gushyira aya mashami ku rwego rumwe mu bijyanye n’ubuyobozi n’ifatwa ry’ibyemezo.
Hari ubutumwa bwa politiki n’ubwa gisirikare?
Mu bihugu byinshi, kuzamura abasirikare bakuru ntibiba ari igikorwa gisanzwe gusa. Akenshi biba bikubiyemo ubutumwa bwerekana icyizere Perezida afitiye abo bayobozi, cyane cyane iyo ari we Mugaba w’Ikirenga w’Ingabo.
Ku Burundi, aho Perezida Ndayishimiye yakunze kuvuga ku kuvugurura inzego z’umutekano no kongera ubushobozi bw’ingabo, iki cyemezo gishobora no gusobanurwa nk’uburyo bwo gukomeza kubaka ubuyobozi bwa gisirikare bufite uburambe kandi bwizewe.
Bishobora kugira izihe ngaruka?
Abasesenguzi bavuga ko kuzamurwa kw’aba bayobozi bishobora:
– Kongera icyizere n’ubushobozi bw’abayobozi bakuru b’ingabo.
– Koroshya ifatwa ry’ibyemezo mu bikorwa bya gisirikare.
– Gushimangira ubufatanye hagati y’amashami atandukanye y’ingabo.
– Gutanga ubutumwa ku bafatanyabikorwa b’u Burundi ko igihugu gikomeje gushora imari mu
– kubaka igisirikare gifite ubuyobozi bukomeye.
Ariko kandi, hari abagaragaza ko impinduka nk’izi zizapimwa n’ingaruka zizagira ku mikorere y’ingabo kurusha amapeti ubwazo.
Umwanzuro
Kuzamura ba Général Major bane icyarimwe ni kimwe mu byemezo bikomeye Perezida Évariste Ndayishimiye afashe mu miyoborere y’igisirikare cy’u Burundi muri uyu mwaka. Nubwo amapeti ari igihembo cy’ubwitange n’inshingano, anatanga ubutumwa bw’icyizere ubuyobozi bukuru bugirira aba bayobozi ndetse n’icyerekezo igihugu gifite mu gukomeza kubaka igisirikare gifite ubuyobozi bukomeye kandi bukora mu buryo buhuje.
Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *