skol

Minisitiri Dr.Bizimana yasabye urubyiruko kwandika amateka y’u Rwanda barwanya abayagoreka

Yanditswe: Sunday 01, Mar 2026

featured-image

Minisitiri w’Ubumwe bw’Abanyarwanda n’Inshingano Mboneragihugu, Dr. Bizimana Damascene ashima uruhare rw’urubyiruko rwandika ibitabo ku mateka y’u Rwanda agaragaza ko ari uburyo bwo kurwanya abashaka kuyagoreka.

Yabigarutseho mu mugoroba wo kumurika igitabo “L’Université m’a trahie” (Kaminuza yarantengushye), cy’umwanditsi Numukobwa Assumpta, kivuga ku bwicanyi bwakorewe abanyeshuri, abarimu n’abakozi b’icyahoze ari Kaminuza Nkuru y’u Rwanda.

Minisitiri Dr. Bizimana agaruka kuri iki gitabo, yagaragaje ko ubwicanyi bwakorewe mu cyahoze ari Kaminuza Nkuru y’u Rwanda n’ahandi bitari ibintu byatunguranye, ahubwo byateguwe ndetse ingengabitekerezo igasakazwa n’abari mu Burezi.

Yifashishije ingero nka Perezida Kayibanda wari warashinze za Komite (Comités de Salut) zirukanye Abatutsi mu mashuri yisumbuye na Kaminuza mu myaka ya 1972.

Yerekana ko nka Perezida Habyarimana mu ijambo rye ryo ku itariki ya 1 Kanama 1973, yemeje ko “kwemererwa” mu mashuri yisumbuye na Kaminuza hazajya hashingirwa ku moko n’Uturere.

Yakomeje agaragaza ko hari abanyabwenge bakoze Jenoside bari bafite ubwenge bwo mu ishuri ariko bakabura indangagaciro, aboneraho gusaba urubyiruko gukangukira kwandika aya mateka nk’ibimenyetso bifatika.

Ati” Nimureke twandike amateka tugendeye ku kuri, kuko abashaka kuyagoreka nabo bahagurutse bashingira ku binyoma, maze tubarwanye.”

Yakomeje ashimira uruhare rwa Numukobwa Assumpta wanditse ku mateka y’u Rwanda ashishikariza n’abandi gutera ikirenge mu cye .

Ati” Nimwandike ibitabo mugere ikirenge mu cya Assumpta n’abandi banditsi bagaragaza amateka ashingiye ku buhamya bw’ibyabaye n’ibimenyetso bifatika.”

Minisitiri Dr. Bizimana kandi ashima abana bakomoka ku bagize uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi biyemeje kwigira ku mateka bakareka urwango bakuze bigishwa, avuga ko bakwiye kubera urugero rwiza abandi bagishyigikira urwango.

Numukobwa Assumpta wanditse ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu cyahoze ari Kaminuza y’u Rwanda, avuga ko yageze muri iyi Kaminuza mu 1993 agiye kwiga ubuganga, ariko ibyishimo yari ahajyanye bitamaze kabiri.

Ati” Ninjiyemo mu kwezi kwa 10 mu 1993, nigaga mu wa mbere mu ishami ry’Ubuganga ngenda nsangamo musaza wanjye nakurikiraga ninjiramo nishimiye Kaminuza nk’abandi banyeshuri, ariko mu gihe gito nahamaze amezi atandatu. Twacaga muri ibyo bihe byitegurwa rya Jenoside kugeza ku ndunduro bica abanyeshuri natwe badutwara, navuga ngo ubuzima bwa Kaminuza bwanjye bwarangiriye aho ngaho.”

Numukobwa yaboneyeho kugira inama abakiri bato bari mu myaka nkiyo yari afite icyo gihe, kurangwa n’urukundo ndetse no kwirinda icyakongera guhembera urwango.

Ati” Bari mu gihugu cyiza bajye baharanira ko ibyiza bikibamo babigiramo uruhare.”

Numukobwa ashishikariza urubyiruko kurangwa n’indangagciro no gukoresha neza ubuto bwabo kuko bo batagize ayo mahirwe nk’uko abigarukaho mu gitabo cye mu gice yise “ Ubuto bwacu bwararase.”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Who are you?

Amategeko n'amabwiriza birkurikizwa