Perezida Kagame yaganiriye na Nduva wa EAC ku birimo guteza imbere ubucuruzi
Yanditswe: Friday 20, Feb 2026
Perezida Paul Kagame yakiriye Umunyamabanga Mukuru w’Umuryango wa Afurika y’Iburasirazuba (EAC), Veronica Mueni Nduva, baganira ibirimo guteza imbere ubucuruzi bw’akarere.
Nduva ari i Kigali aho yari yitabiriye inama ya EAC izwi nka ‘East African Community Multi-Sectoral High-Level Dialogue’ igamije kuganira ku guteza imbere inzego zitandukanye.
Ku mugoroba wo ku wa 20 Gashyantare 2026, Ibiro by’Umukuru w’Igihugu, Village Urugwiro byatangaje ko “ibiganiro byabo byibanze ku guteza imbere ubucuruzi n’ubufatanye ku mishinga y’ingenzi igamije guteza imbere iterambere rihuriweho mu Muryango wa Afurika y’Iburasirazuba.”
Inama y’iminsi ibiri Nduva yitabiriye yatangiye ku wa 19 Gashyantare 2026 hagamijwe gusuzuma ibibazo bikomeje kubangamira ubucuruzi imbere muri EAC na gahunda yo guhuza aka karere mu mishinga itandukanye.
Ni inama ihurije hamwe abayobozi batandukanye baba abatekinisiye n’abafata ibyemezo bya politiki mu nzego zitandukanye zo mu bihugu bigize uyu muryango.
Mu bindi biri kurebwaho harimo gusuzuma ibyakozwe mu guteza imbere uyu muryango no gufata ingamba zijyanye no kwihutisha gahunda ya EAC yo gukemura ibijyanye n’imisoro no gushyiraho isoko rusange ry’ibi bihugu.
EAC igaragaza ko nubwo ibijyanye n’amategeko mu kwihutisha imishinga ihuriweho bimaze kujya mu buryo, ubucuruzi hagati y’ibihugu bigize uyu muryango bwakomeje kugenda biguru ntege.
EAC igaragaza ko ubu bucuruzi bwagumye kuri 15% mu myaka nk’icumi ishize, imibare iri munsi ya 30% kugeza kuri 50% byateganywaga.
Ibi biganiro bimaze iminsi ibiri biri kubera i Kigali bigamije gukangurira ibihugu bya EAC guhindura imikorere, ibintu bikava mu gushyiraho amategeko gusa ahubwo ibyemejwe bigashyirwa mu bikorwa uko bikwiriye.
Ubwo yari muri iyi nama, Nduva yavuze ko ubucuruzi bwa EAC bwazamutse buva kuri miliyari 6,42$ mu 2016 bugera kuri miliyari 15,25$ mu 2024, ibigaragaza izamuka rya 12% buri mwaka.
Icyakora Nduva yavuze ko nubwo bimeze uku, ubucuruzi imbere muri EAC bwihariye ⅛ cy’ibyoherezwa mu mahanga. Yavuze ko ubucuruzi bw’akarere bwazamutse buva kuri 11,5% mu 2016 bugera kuri 12,2% mu 2024, ibigaragaza uburyo ibihugu bya EAC bicyishingikiriza ku bwo hanze yayo.
EAC ibarizwamo abaturage babarirwa muri miliyoni 340 bo mu Rwanda, u Burundi, Uganda, RDC, Sudani y’Epfo, Tanzanie, Kenya na Somalia.
U Rwanda rumaze imyaka 19 ari umunyamuryango wa EAC, igihe cyaranzwe n’ibikorwa bitandukanye bigamije ubufatanye n’ibihugu binyamuryango mu gutahiriza umugozi umwe.
Imishinga ikomeye ihuza ibyo bihugu irimo gushakira amahoro Akarere ku buryo buhuriweho, gukora uburyo ibicuruzwa byanyura ku mipaka y’ibihugu bigize Akarere bidaciwe imisoro ya gasutamo, ibijyanye n’Isoko rusange, pasiporo ya EAC n’ibindi byoroshya imigenderanire byashyizweho, kugira ngo abaturage b’icyo gice bibonanemo bya kivandimwe.
Perezida Kagame yaganiriye na Nduva wa EAC ku birimo guteza imbere ubucuruzi

Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *