Perezida w’u Burundi, Évariste Ndayishimiye, yavuze ko bamwe mu bapolisi bo muri icyo gihugu bakira ruswa, biri mu bitera inkongi z’umuriro mu gihugu, akaba yashimangiye ko Ruswa igaragara mu nzego zitandukanye z’igipolisi cy’igihugu cye.
Perezida Evariste Ndayishimiye yabitangaje ku wa 30 Nyakanga 2026, mu muhango wo gutanga impamyabumenyi ku bapolisi barangije amasomo no gutangiza umwaka w’amashuri wa 2025–2026 mu Ishuri Rikuru rya Polisi rya Mitakataka, aho yavuze ko hari abapolisi bakingira ikibaba abantu bahungabanya ituze rusange aho kubahana bakabaka ruswa. Yanatanze urugero rw’abapolisi bo mu muhanda i Bujumbura, abashinja kwakira amafaranga bakarekura abatwaye ibinyabiziga basinze, abatwaye umubare w’abantu urengeje uwo imodoka yemerewe gutwara, n’ibindi.
Perezida Ndayishimiye yahamagariye abayobozi kurwanya ruswa n’ibindi bikorwa biyishamikiyeho avuga ko ruswa iri no mu bituma habaho inkongi z’umuriro mu masoko, kuko hari abayobozi bemera kwakira ruswa bigatuma abaturage bubaka rwagati mu mihanda aho ibinyabiziga by’ubutabazi binyura.
Ruswa imaze igihe ivugwa nk’imwe mu mbogamizi zikomeye zibangamiye imiyoborere mu Burundi, nubwo Guverinoma yakomeje gutangaza ingamba zo kuyirwanya.
Raporo ya Transparency International Corruption Perceptions Index (CPI) iheruka igaragaza ko u Burundi bwabonye amanota 17 ku 100 ku gipimo cy’imyumvire ku rwego rwa ruswa mu nzego za Leta (perceived public-sector corruption), buza ku mwanya wa 167 mu bihugu 182 byakorewe isuzuma, bukaba buri mu bihugu bikiri inyuma mu kurwanya ruswa mu Karere ka Afurika y’Iburasirazuba.uswa mu nzego z’igipolisi, avuga ko bamwe mu bapolisi bayakira bagahitamo kudahana abakora amakosa, ibintu avuga ko bifite ingaruka zikomeye ku mutekano w’igihugu no ku mibereho y’abaturage.
Ibi yabivuze ku wa 30 Nyakanga 2026, mu muhango wabereye mu Ishuri Rikuru rya Polisi rya Mitakataka, aho hatangiwe impamyabumenyi ku bapolisi barangije amasomo ndetse hakanatangizwa ku mugaragaro umwaka w’amashuri wa 2025–2026.
Mu ijambo rye, Perezida Ndayishimiye yavuze ko hari abapolisi bakingira ikibaba abantu bakora ibyaha cyangwa bahungabanya ituze rusange, aho kubashyikiriza ubutabera bakabareka nyuma yo guhabwa ruswa.
Yatanze urugero rw’abapolisi bashinzwe umutekano wo mu muhanda mu Mujyi wa Bujumbura, avuga ko hari abemera amafaranga bakarekura abatwara ibinyabiziga basinze, abatwaye abantu barenze umubare wagenwe n’amategeko, ndetse n’abandi barenga ku mabwiriza y’umuhanda.
Perezida Ndayishimiye yavuze kandi ko ikibazo cya ruswa kitagarukira mu gipolisi gusa, ahubwo ko kigaragara no mu zindi nzego z’ubuyobozi. Yagaragaje ko hari aho abayobozi bemera ruswa bagatiza umurindi ibikorwa by’ubwubatsi butubahirije amategeko, cyane cyane mu masoko, bikabangamira inzira zifashishwa n’imodoka zitabara igihe habaye inkongi z’umuriro.
Yasabye abayobozi mu nzego zose kongera imbaraga mu kurwanya ruswa, ashimangira ko kuyirandura ari imwe mu nzira zo guteza imbere imiyoborere myiza no kurushaho kurinda umutekano w’abaturage.
Nubwo Leta y’u Burundi ikomeje gutangaza ingamba zigamije guhangana na ruswa, iki kibazo gikomeje kuvugwa nk’imwe mu mbogamizi zikomeye zibangamiye imikorere y’inzego za Leta.
Raporo iheruka ya Transparency International ku gipimo cy’imyumvire ku rwego rwa ruswa (Corruption Perceptions Index - CPI) igaragaza ko u Burundi bwabonye amanota 17 kuri 100, buza mu myanya ya nyuma ku rwego rw’isi, ibintu bikigaragaza ko hakenewe imbaraga nyinshi mu gukumira no kurwanya ruswa.

Leave a Reply
Your email address will not be published. Required fields are marked *